تأثیر پدیده «ال‌نینو» بر اقلیم هرمزگان زیر ذره‌بین هواشناسی؛ مدیرکل هواشناسی: افزایش بارش‌ها قطعی نیست

به گزارش قلم ایده آل؛ مجید بیجندی در نشست خبری با اصحاب رسانه، ضمن ارائه گزارشی از وضعیش بارش‌ها و دمای استان در سال آبی گذشته، به ابعاد مختلف تأثیر ال‌نینو بر شرایط جوی هرمزگان پرداخت و بر ضرورت توجه به هشدارهای هواشناسی، آمادگی کامل دستگاه‌های اجرایی و اطلاع‌رسانی دقیق و به‌موقع به شهروندان تأکید کرد.

لزوم هم‌افزایی عوامل جوی برای شکل‌گیری بارش‌های مؤثر

وی با تشریح ماهیت این پدیده افزود: ال‌نینو یکی از چرخه‌های مهم اقلیمی جهان است که با افزایش دمای سطح آب در بخش‌هایی از اقیانوس آرام استوایی شکل می‌گیرد و از طریق ایجاد تغییر در گردش عمومی جو، الگوهای بارش و دما را در نقاط مختلف کره زمین تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بیجندی با تفکیک سه وضعیت خنثی، ال‌نینو و لانینا تصریح کرد: در شرایط خنثی، دمای سطح آب اقیانوس آرام نزدیک به میانگین بلندمدت است؛ در ال‌نینو با افزایش دمای سطح آب مواجه هستیم و در لانینا، دمای سطح آب کاهش می‌یابد. این پدیده معمولاً در بازه‌های زمانی دو تا هفت سال رخ می‌دهد، اما آثار آن در مناطق مختلف یکسان نبوده و ممکن است در نقطه‌ای به افزایش بارش و در نقطه‌ای دیگر به تشدید خشکسالی منجر شود.

نگاهی به سابقه تاریخی ال‌نینو در هرمزگان

بیجندی با بیان اینکه بررسی‌ها نشان می‌دهد ال‌نینو در دوره‌های مختلف بر اقلیم استان اثر گذاشته، اما زمان، حجم و پراکنش بارش‌ها در هر دوره متغیر بوده است گفت: دردوره ال‌نینوی سال ۱۳۷۶ بارش‌ها از آبان تا اسفند استمرار داشت و مقادیر قابل‌توجهی در ایستگاه‌های استان به ثبت رسید؛ به‌گونه‌ای که مجموع بارش ثبت‌شده در ایستگاه قشم حدود ۳۴۲ میلی‌متر، میناب ۳۵۳ میلی‌متر و بندرعباس ۳۲۴ میلی‌متر گزارش شد و در قشم نیز بارش ۸۵ میلی‌متری در یک شبانه‌روز به ثبت رسید.

مدیرکل هواشناسی هرمزگان افزود: در دوره ال‌نینوی سال ۱۳۹۴ نیز بارش‌ها از آبان آغاز شد و تا فروردین ادامه یافت، اما زمان بارش‌های بیشینه با دوره پیشین تفاوت داشت. همچنین در سال ۱۴۰۲ الگوی متفاوتی تجربه شد؛ به‌طوری‌که سهم بارش در آبان‌ماه محدودتر بود و بیشترین حجم بارش‌ها در بهمن‌ماه رخ داد.

وی خاطرنشان کرد: این تفاوت‌های معنادار اثبات می‌کند که حتی در دوره‌های وقوع ال‌نینو نیز نمی‌توان زمان و حجم دقیق بارندگی را صرفاً بر اساس این پدیده پیش‌بینی کرد و دستیابی به برآوردهای قابل‌اعتماد، مستلزم رصد مستمر و همه‌جانبه سایر شاخص‌های اقلیمی است.

وی بر آمادگی دستگاه‌های اجرایی در برابر سناریوهای مختلف جوی  تاکید کرد و افزود: احتمال وقوع بارش‌های رگباری و سیلاب‌های مقطعی در برخی نقاط استان وجود دارد و لازم است پیش‌بینی‌های هواشناسی به‌صورت مستمر دنبال شود.

بیجندی تصریح کرد: نمی‌توان افزایش بارش را صرفاً بر اساس وقوع ال‌نینو قطعی دانست. اما احتمال بارش‌های شدید و سیلاب‌های مقطعی رانیز نباید نادیده گرفت.

جهش ۵۵۹ درصدی بارش‌های هرمزگان در سال آبی اخیر

مدیرکل هواشناسی استان هرمزگان در بخش دیگری از سخنان خود از افزایش چشمگیر میزان بارش‌های ثبت‌شده در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ خبر داد و گفت : میزان بارش‌ها در سال گذشته نسبت به سال پیشین حدود ۵۵۹ درصد رشد داشته و در مقایسه با میانگین بلندمدت نیز ۶۳ درصد افزایش یافته است.

بیجندی ابراز داشت:  اگرچه روند کلی بارش‌ها صعودی بوده، اما توزیع جغرافیایی آن یکسان نبوده است. در حالی که مناطق ساحلی و جزایر هرمزگان از سهم بیشتری از این بارش‌ها برخوردار بودند، میزان بارندگی در بسیاری از مناطق داخلی استان کمتر از بخش‌های ساحلی ثبت شده است.

وی همچنین به افزایش دمای میانگین استان بین ۱.۵ تا ۱.۷ درجه سانتی‌گراد اشاره کرد و خاطرنشان کرد که در برخی نقاط شرق استان، این ناهنجاری دمایی به ۲.۵ درجه نیز رسیده است.

مدیرکل هواشناسی نسبت به پایداری منابع آبی هشدار داد

مدیرکل هواشناسی هرمزگان با نگاهی واقع‌بینانه به وضعیت منابع آبی، هشدار داد که افزایش بارش‌های یک‌ساله به معنای پایان دوره خشکسالی نیست.

وی تأکید کرد: خشکسالی یک پدیده انباشته است و افزایش بارش در یک سال آبی نمی‌تواند به‌راحتی کسری منابع آب زیرزمینی را که نتیجه سال‌ها تنش آبی است، جبران کند.» وی مدیریت اصولی منابع و حفاظت از آبخوان‌ها را تنها راه مقابله با چالش‌های آتی دانست.

بیجندی با اشاره به آغاز سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ و بررسی داده‌های مهرماه، اظهار داشت : حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از مساحت استان، بارش‌های بالاتر از نرمال را تجربه کرده‌اند.

وی تأکید کرد که برای ارزیابی دقیق وضعیت سال جاری، باید روند تغییرات جوی در ماه‌های آتی به‌دقت رصد شود.

مدیرکل هواشناسی هرمزگان همچنین در خصوص انواع هشدارهای هواشناسی، وضعیت نیروی انسانی و تجهیزاتی اداره کل هواشناسی استان نیز توضیحاتی ارائه کرد .

بیجندی در این بخش از سخنان خود با بیان اینکه در حوزه نیروی انسانی حدود ۴۰ درصد کمبود نیرو داریم گفت: در حوزه تجهیزات و پراکنش ایستگاهها در سطح  استان، وضعیت مطلوب است.

وی با اشاره به عدم وجود ” رادار هواشناسی” در استان گفت: با توجه به تاثیر پذیری تنگه استراتژیک هرمز از جریانات جوی؛ وجود  این رادار برای پایش ساختار سامانه‌های بارشی و بهبود پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت و بسیار کوتاه‌مدت  ضروری است.

بیجندی همچنین از قرار گیری اداره کل هواشناسی استان در بین 7 استان برتر کشور خبر داد.

پایان خبر/

خبرنگار: شهین صادقی